Το διαζύγιο είναι μια περίοδος έντονων αλλαγών και μεταβάσεων η οποία επηρεάζει και τους ενήλικες και τα παιδιά σε σημαντικό βαθμό. Τα συναισθήματα είναι πολλά και διαφορετικά και από το κάθε μέλος εκφράζονται με τρόπο διαφορετικό. Η ψυχολογική υποστήριξη σε μια τέτοια περίοδο βοηθάει την οικογένεια να διαμορφώσει ένα ασφαλές πλαίσιο, το οποίο θα έχει ως στόχο την ομαλή προσαρμογή του παιδιού στη νέα πραγματικότητα.
Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, παρατηρούνται και αντίστοιχες αντιδράσεις. Πιο συγκεκριμένα:
Μικρότερα παιδιά
Συχνά παρουσιάζουν φόβο εγκατάλειψης ή και παλινδρόμηση σε προηγούμενο αναπτυξιακό στάδιο (π.χ. νυχτερινή ενούρηση, άγχος αποχωρισμού και αναζήτηση γονικής συντροφιάς στον ύπνο).
Παιδιά σχολικής ηλικίας
Συχνά παρουσιάζουν ενοχές και σκέψεις μήπως φταίνε εκείνα που χωρίζουν οι γονείς, έντονες αντιδράσεις και ξεσπάσματα θυμού, πτώση στις σχολικές επιδόσεις, θλίψη και απομόνωση.
Έφηβοι
Οι έφηβοι συχνά έχουν καλύτερη αντίληψη της κατάστασης και διαχειρίζονται διαφορετικά ένα διαζύγιο. Συχνά αντιδρούν με τάση για αυτονομία, ευαισθησία στις συγκρούσεις και πολλές φορές προτιμούν να αποσύρονται ή να αντιδρούν έντονα. Παρατηρείται και στην εφηβεία πτώση στις σχολικές επιδόσεις και, σε κάποιες περιπτώσεις, παραβατική συμπεριφορά.
Τι χρειάζονται τα παιδιά σε μια κρίσιμη περίοδο διαζυγίου
- Καθαρή εξήγηση των αλλαγών με λέξεις που το παιδί μπορεί να κατανοήσει ανάλογα με την ηλικία του (υπάρχει παιδική βιβλιογραφία που προσεγγίζει με μεγάλη ευαισθησία το θέμα αυτό).
- Ειλικρινής και απλή επικοινωνία.
- Διαβεβαίωση πως δεν φταίνε.
- Διατήρηση ρουτίνας και κανόνων ώστε να αποφευχθεί το άγχος.
- Βεβαιότητα ότι και οι δύο γονείς τα αγαπούν.
- Δικαίωμα στην έκφραση όλων των συναισθημάτων (η θλίψη, ο θυμός ή ο φόβος μπορούν να συζητηθούν χωρίς κριτική, ώστε να αναγνωριστούν και να κατανοήσουν τα παιδιά πως είναι φυσιολογικά συναισθήματα).
- Συνεργασία και σεβασμός των γονιών. Μπορεί η σχέση να έχει τελειώσει, ο γονεϊκός τους ρόλος όμως παραμένει.
- Κοινός τρόπος επικοινωνίας για θέματα που αφορούν το παιδί.
Όσο δύσκολη και απαιτητική κι αν φαίνεται η μετάβαση, τα παιδιά μπορούν να προσαρμοστούν με ασφάλεια σε ένα πλαίσιο σταθερότητας, αγάπης, με ξεκάθαρα όρια και σεβασμό στη σχέση των γονέων.
Αβραάμ Ελένη
Ψυχολόγος – Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια
