Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (OCD) είναι μία από τις πιο συχνές αγχώδεις διαταραχές. Χαρακτηρίζεται από την παρουσία εμμονών (επίμονων και ανεπιθύμητων σκέψεων) και καταναγκασμών (επαναλαμβανόμενων συμπεριφορών που σκοπό έχουν να μειώσουν το άγχος που προκαλούν οι εμμονές).
Τι είναι οι Εμμονές;
Οι εμμονές είναι επίμονες σκέψεις που εισβάλλουν στο μυαλό και προκαλούν έντονη ανησυχία, άγχος ή δυσφορία. Το άτομο αναγνωρίζει ότι αυτές οι σκέψεις δυσκολεύουν την καθημερινότητά του, αλλά δεν μπορεί εύκολα να τις σταματήσει.
Συχνές μορφές εμμονών:
- Φόβος μόλυνσης ή ασθένειας
- Αμφιβολίες για πράξεις (π.χ. «έσβησα το μάτι;», «κλείδωσα την πόρτα;»)
- Επιθετικές ή αρνητικές σκέψεις
- Ανάγκη για τάξη και οργάνωση
Τι είναι οι Καταναγκασμοί;
Οι καταναγκασμοί είναι επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές ή νοητικές πράξεις που το άτομο εκτελεί για να μειώσει το άγχος που προκαλούν οι εμμονές.
Συχνές μορφές καταναγκασμών:
- Συχνό και σχολαστικό πλύσιμο χεριών/σώματος
- Επαναλαμβανόμενος έλεγχος συσκευών ή πορτών
- Προσευχές
- Μέτρημα
- Εκτέλεση δραστηριοτήτων με συγκεκριμένη σειρά
- Οργάνωση αντικειμένων με συγκεκριμένο τρόπο
Πού οφείλεται το OCD;
Το OCD μπορεί να εμφανιστεί λόγω:
- Τραυματικών γεγονότων
- Υπερβολικών ευθυνών και υψηλής αίσθησης υπευθυνότητας
- Νευροβιολογικών παραγόντων
- Γενετικής προδιάθεσης
Θεραπεία και Αντιμετώπιση
Η θεραπεία της OCD από εξειδικευμένους επαγγελματίες ψυχικής υγείας έχει πολύ θετικά αποτελέσματα.
Η διάγνωση πραγματοποιείται από ψυχίατρο, ο οποίος αξιολογεί την κατάσταση και μπορεί, όπου χρειάζεται, να προτείνει φαρμακευτική αγωγή.
Η ψυχοθεραπεία, ειδικά η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) με Έκθεση και Παρεμπόδιση Αντίδρασης (ERP), θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματική.
Αβραάμ Ελένη
Ψυχολόγος – Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια
