Θεμελιώδεις θεωρούνται οι υγιείς σχέσεις των ζευγαριών για μια υγιή κοινωνία. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, η συμβουλευτική ζευγαριών – θεραπεία ζεύγους – θεωρείται η πιο αποτελεσματική μέθοδος επίλυσης και αντιμετώπισης προβλημάτων που προκύπτουν ανάμεσα στα ζευγάρια.
Σε έρευνα που διεξήχθη στην Αυστραλία, αξιολογήθηκαν οι συμπεριφορές των ζευγαριών στους 3 και στους 12 μήνες μετά τη θεραπεία ζεύγους και αναφέρθηκαν σημαντικές βελτιώσεις στις μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις.
Παρόλο που η σχέση των ζευγαριών θεωρείται θεμελιώδης και σταθεροποιητική μονάδα της κοινωνίας, στην ίδια έρευνα παρατηρήθηκε αύξηση των διαζυγίων κατά 50% στις ανεπτυγμένες χώρες. Στην Αυστραλία, η διάρκεια γάμου πριν το διαζύγιο παρατηρείται στα 8,8 χρόνια, και περίπου τα μισά διαζύγια αφορούν ζευγάρια με παιδιά. Το διαζύγιο στην οικογένεια επιφέρει αρνητικές επιπτώσεις ψυχικής υγείας τόσο στους ενήλικες όσο και στα παιδιά.
Συγκεκριμένα:
- Στους ενήλικες παρατηρείται απομόνωση, μείωση εισοδήματος, δυσκολίες στη διαχείριση σχέσεων με παιδιά, κατάθλιψη κυρίως στους άντρες και απώλεια ταυτότητας στις γυναίκες.
- Στα παιδιά διαζευγμένων γονιών παρατηρούνται χαμηλότερες ακαδημαϊκές επιδόσεις, συμπεριφορικές δυσκολίες, προβλήματα προσαρμογής και κοινωνικής ανάπτυξης, ενώ στην εφηβική και ενήλικη ζωή εμφανίζουν συχνότερα ψυχικές διαταραχές, χρήση ουσιών και επικίνδυνη σεξουαλική συμπεριφορά.
Τα ζευγάρια που συνεχίζουν να μένουν μαζί χωρίς θεραπεία ή δεν τερματίζουν τη σχέση τους εφόσον υπάρχουν επίμονες συγκρούσεις είναι απίθανο να αποφύγουν αυτά τα αρνητικά αποτελέσματα.
Η θεραπεία ζεύγους έχει ως βασικό στόχο τη βελτίωση της ποιότητας της σχέσης. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, οι παράγοντες που οδηγούν ένα ζευγάρι στη θεραπεία ζεύγους διακρίνονται σε:
- Ατομικούς παράγοντες: όπως η κατάθλιψη ενός/μιας συντρόφου.
- Παράγοντες σε επίπεδο ζεύγους: όπως η ικανοποίηση και η δέσμευση στη σχέση.
Η ικανοποίηση στη σχέση εξετάζει:
- Τη συναισθηματική σύνδεση.
- Την υποστήριξη που προσφέρει ο ένας/η μία σύντροφος στον/στην άλλο/άλλη.
- Την επικοινωνία του ζευγαριού.
- Τη σεξουαλική/συντροφική σχέση.
Η δέσμευση στη σχέση αφορά τη συνδυασμένη επιθυμία και ανάγκη των συντρόφων να παραμείνουν στη σχέση. Η επιθυμία εκφράζει το συναισθηματικό ενδιαφέρον, ενώ η ανάγκη αναφέρεται σε πρακτικούς λόγους για τη διατήρηση της σχέσης (π.χ. οικονομικούς). Η συμβουλευτική ζεύγους βελτιώνει σημαντικά και τους δύο παράγοντες.
Οι συχνότεροι λόγοι προσέλευσης σε θεραπεία ζεύγους περιλαμβάνουν:
- Ζητήματα επικοινωνίας.
- Βελτίωση της σχέσης ή επίλυση συγκρούσεων.
- Συζήτηση για το μέλλον της σχέσης, χωρισμό ή εξωσυζυγική σχέση.
- Ανησυχίες γονικής μέριμνας.
- Ζητήματα οικειότητας και σεξουαλικότητας.
Έρευνες δείχνουν ότι η θεραπεία ζεύγους έχει σημαντικά θετικά αποτελέσματα, με βελτίωση στην ικανοποίηση του ζευγαριού, στις επικοινωνιακές δεξιότητες και στη γενική ευεξία.
Οι πιο αποτελεσματικές μέθοδοι θεωρούνται:
- Θεραπεία ζεύγους βασισμένη στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT).
- Θεραπεία εστιασμένη στο συναίσθημα (EFT).
