Τα αυτοάνοσα νοσήματα αποτελούν χρόνιες παθήσεις και τα τελευταία χρόνια σημειώνεται σημαντική αύξησή τους. Σύγχρονες μελέτες αναφέρουν πως το χρόνιο στρες, η χρόνια ψυχολογική πίεση καθώς και τα τραύματα του παρελθόντος επηρεάζουν το νευροενδοκρινικό και το ανοσοποιητικό σύστημα και συμβάλλουν σημαντικά στην εμφάνιση αυτοάνοσων νοσημάτων. Κάποια από αυτά είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο λύκος, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η θυρεοειδίτιδα Hasimoto, ψωρίαση.
Πιο συγκεκριμένα:
- Τραυματικά γεγονότα
- Χρόνιο άγχος
- Συναισθήματα που δεν εκφράζονται και μένουν κρυμμένα για πολλά χρόνια «όταν δεν μιλάει το στόμα, μιλάει το σώμα»
Το τραύμα και το άγχος δεν προκαλούν απαραίτητα τα αυτοάνοσα. Λειτουργούν με τρόπο ώστε απορρυθμίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα, αφήνοντας τον οργανισμό πιο ευάλωτο.
Η διάγνωση ενός αυτοάνοσου νοσήματος, εκτός από τα σωματικά συμπτώματα, έχει μεγάλη ψυχολογική επιβάρυνση στον ασθενή, ο οποίος έρχεται αντιμέτωπος με μια νέα πραγματικότητα.
Τα κύρια συναισθήματα της διάγνωσης είναι:
- Άγχος και φόβο για το μέλλον και την έκβαση του νοσήματος
- Πένθος για την παλιά εικόνα του εαυτού και της υγείας
- Έλλειψη ελέγχου και σύγχυση από τις πολλές και νέες πληροφορίες που καλείται να διαχειριστεί
Ο ρόλος της ψυχοθεραπείας σε μια τέτοια συνθήκη είναι σημαντικός και βοηθητικός. Η θεραπευτική διαδικασία οδηγεί σε μια καλύτερη ψυχοσωματική σταθερότητα.
Με την ψυχοθεραπεία το άτομο μπορεί:
- Να διαχειριστεί το άγχος και τον φόβο
- Να εκφράσει και να επεξεργαστεί τα δύσκολα και κρυμμένα συναισθήματα
- Να ανακτήσει την αγάπη και την αποδοχή του σώματός του μετά την εκδήλωση του νοσήματος
- Να αναγνωρίσει την ανάγκη της αυτοφροντίδας
- Να βελτιώσει την ποιότητα της ζωής του και να οριοθετήσει τις σχέσεις του με τους άλλους
Η αποδοχή της ασθένειας είναι το βήμα της αναγνώρισης του εαυτού και των αναγκών. Η αυτοφροντίδα είναι αναγκαία σε άτομα με αυτάνοσα νοσήματα. Η ψυχοθεραπεία βοηθά τα άτομα να θέτουν όρια, να δίνουν χρόνο στον εαυτό τους να ξεκουραστούν χωρίς ενοχές και να επιλέγουν γύρω τους άτομα που είναι υποστηρικτικά.
Τα αυτοάνοσα νοσήματα μας υπενθυμίζουν πως ο άνθρωπος δεν είναι μόνο σώμα, αλλά μια ενιαία ολότητα σώματος και ψυχής που χρειάζεται φροντίδα, αγάπη, κατανόηση και σεβασμό.
Αβραάμ Ελένη
Ψυχολόγος – Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια
