Περιγεννητική ψυχική φροντίδα
by Psychis Evexia
Ολοκληρωμένη Θεραπεία Ψυχικής Υγείας στο Ρέθυμνο
– Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας της Γυναίκας
– Προγεννητική και Περιγεννητική Ψυχική Φροντίδα
Υπογονιμότητα
Μεγάλο ποσοστό γυναικών και ανδρών αντιμετωπίζουν διάφορα προβλήματα γονιμότητας. Συχνά, τα άτομα αυτά νιώθουν την ανάγκη να θρηνήσουν ή να πενθήσουν, καθώς επίσης και να διαχειριστούν όλα τα συναισθήματα που αντιμετωπίζουν μετά από μια τέτοια διάγνωση. Στις μέρες μας, πολλοί ειδικοί ψυχικής υγείας, με πλήρη γνώση και κατανόηση των συναισθηματικών και ιατρικών ζητημάτων, βρίσκονται δίπλα στους ανθρώπους που ζητούν στήριξη για θέματα υπογονιμότητας.
Πιο συγκεκριμένα, σε περιπτώσεις υπογονιμότητας προτείνονται τρία είδη συμβουλευτικής:
1) Ατομική συμβουλευτική:
Η ατομική συμβουλευτική έχει ως στόχο την ανακούφιση του πόνου της υπογονιμότητας την οποία βιώνουν τα άτομα. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της θεραπείας, τα άτομα μαθαίνουν να διαχειρίζονται τα συναισθήματα, το άγχος, καθώς επίσης και την απώλεια – πένθος με τα οποία έρχονται συχνά αντιμέτωποι.
2) Συμβουλευτική ζευγαριού:
Η υπογονιμότητα σε έναν/μια σύντροφο αποτελεί ζήτημα που αφορά το ζευγάρι. Είναι χρήσιμο και βοηθητικό οι δύο σύντροφοι να προσέρχονται μαζί σε συμβουλευτική, προκειμένου να παραμείνουν ενωμένοι και να αντιμετωπίζουν μαζί τα συναισθήματα που βιώνουν. Με τον τρόπο αυτό, οι σύντροφοι έρχονται πιο κοντά και αντιμετωπίζουν ενωμένοι τις δυσκολίες που προκύπτουν σε μια σχέση, στηρίζοντας την ανοιχτή επικοινωνία.
3) Ομαδική συμβουλευτική:
Μέσα στην ομάδα, τα άτομα μπορούν να μοιραστούν άγχη και κοινές ανησυχίες για την κατάσταση που αντιμετωπίζουν. Συνήθως, οι ομάδες αυτές βοηθούν πολύ τα μέλη τους, τα οποία δεν αισθάνονται απομονωμένα και στιγματισμένα.
Απώλεια Εγκυμοσύνης
Απώλεια κύησης ονομάζεται η αποβολή ή η αυθόρμητη διακοπή της εγκυμοσύνης. Συμβαίνει συχνότερα τις πρώτες 20 εβδομάδες της κύησης και είναι οι πιο κοινές αιτίες απώλειας κύησης με ποσοστά 20-50% όλων των συλλήψεων.
Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα ψυχολογικά τραύματα για τους γονείς, οι οποίοι έρχονται αντιμέτωποι με πολλά και διαφορετικά συναισθήματα. Συχνότερα, τα εντονότερα συναισθήματα τα βιώνουν οι γυναίκες, οι οποίες είχαν περισσότερη σύνδεση με το έμβρυο λόγω της κύησης, χωρίς αυτό να σημαίνει πως οι άντρες δεν βιώνουν συναισθήματα θλίψης, απώλειας και πένθους.
Η θλίψη είναι εξίσου έντονη σε όλες τις συνθήκες απώλειας κύησης. Οι δύο σύντροφοι πρέπει να κατανοήσουν πως η θλίψη είναι απόλυτα φυσιολογική και είναι ιδιαίτερα βοηθητικό, για τη διαχείρισή της και για τη διαχείριση του πένθους, η εξωτερίκευση και η έκφραση των συναισθημάτων.
Προτείνεται η ατομική ψυχοθεραπεία, η ψυχοθεραπεία ζεύγους, καθώς επίσης και οι ομάδες υποστήριξης περιγεννητικής απώλειας.
Άγχος - Κατάθλιψη Εγκυμοσύνης
Η εγκυμοσύνη είναι μια περίοδος γεμάτη αλλαγές τόσο σωματικά όσο και ορμονικά. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από χαρά και ανυπομονησία, δεν είναι λίγες όμως οι φορές που οι γυναίκες έρχονται αντιμέτωπες με συναισθήματα άγχους και κατάθλιψης.
Πιο συγκεκριμένα, η κατάθλιψη κύησης είναι το ίδιο συχνή με την επιλόχειο κατάθλιψη, με ποσοστό τουλάχιστον 15%. Συνήθως, παράγοντες όπως οι αλλαγές, το άγχος για την υγεία του μωρού, η προσαρμογή στον νέο ρόλο και οι ορμονικές μεταβολές προκαλούν σημαντική επιβάρυνση στην ψυχική υγεία της μητέρας.
Επιπλέον, συχνά η κοινωνική πίεση που δέχονται οι γυναίκες με το «πρέπει να είσαι ευτυχισμένη», τους προκαλεί έντονο αίσθημα ενοχής και απομόνωσης.
Η ατομική θεραπεία βοηθάει τις γυναίκες να μπορούν να εκφράσουν τα συναισθήματα και τις ανησυχίες τους σε ένα ασφαλές πλαίσιο γεμάτο κατανόηση, να μπορούν να διαχειριστούν τις αλλαγές που καθημερινά αντιμετωπίζουν και να προετοιμαστούν για τον νέο τους ρόλο.
Επιλόχεια Κατάθλιψη Αγχος
Η επιλόχεια κατάθλιψη είναι μια σοβαρή και αρκετά συχνή νόσος που αφορά τις γυναίκες μετά τον τοκετό. Είναι σημαντικό να αναγνωριστεί και να θεραπευτεί.
Συνήθως, απασχολεί τη μητέρα με δύσκολα και ενοχλητικά συμπτώματα, με το σημαντικότερο το αίσθημα της αποσύνδεσης ή της απουσίας αγάπης για το νεογνό της. Η σκέψη αυτή έχει ως αποτέλεσμα έντονη ενοχή, ντροπή και σκέψεις αναξιότητας για τη νέα μητέρα.
Η επιλόχειος κατάθλιψη είναι μια νόσος που θεραπεύεται και χρειάζεται κατάλληλη θεραπεία από εξειδικευμένους ειδικούς ψυχικής υγείας. Σημαντικό ρόλο στη θεραπεία παίζει και το υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον της μητέρας, καθώς και η πρακτική φροντίδα του μωρού τόσο από τον ίδιο τον σύντροφο όσο και από τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας.
Η ατομική θεραπεία της νέας μητέρας βοηθάει σημαντικά στην αναγνώριση και την αποδοχή της νέας της ταυτότητας. Επίσης, προτείνονται και οι ομαδικές θεραπείες, στο πλαίσιο των οποίων εκφράζονται παρόμοια συναισθήματα, οι μητέρες επικοινωνούν, δεν αισθάνονται μόνες και έρχονται σε επαφή με γυναίκες που το αντιμετώπισαν και έχουν αναρρώσει.
Συχνά, το άγχος για το νέο μέλος της οικογένειας συνδυάζεται με την επιλόχεια κατάθλιψη.
Μητρότητα
Η κύηση και η γέννηση αποτελούν για την πλειονότητα των γυναικών μια περίοδο αυξημένης συναισθηματικής φόρτισης. Χαρακτηρίζεται συχνά ως μια μεταμορφωτική εμπειρία, στην οποία οι γυναίκες βιώνουν μια ψυχολογική προσαρμογή και προετοιμασία αναφορικά με την ιδέα πως η ζωή τους θα αλλάξει σημαντικά σε πολλούς τομείς με τον μητρικό ρόλο.
Τα συναισθήματα που αναφέρουν οι περισσότερες γυναίκες είναι θαυμασμός, χαρά, αγάπη, αλλά και ανησυχία για τις αλλαγές της μετάβασης. Επιπλέον, αναφέρουν πως αισθάνονται εντελώς απροετοίμαστες για τον νέο τους ρόλο. Κύρια ανησυχία των γυναικών είναι μήπως αλλάξει η εικόνα του εαυτού τους και επηρεαστούν οι σχέσεις τους με τα σημαντικά πρόσωπα της ζωής τους.
Ίδιες ανησυχίες αναφέρονται και από γυναίκες που πρόκειται να γίνουν θετές μητέρες ενός παιδιού, όπως και από τις μητέρες που θα αποκτήσουν παιδί μέσω παρένθετης μητέρας.
Η ψυχολογική υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει σημαντικά, καθώς προσφέρει έναν ασφαλή χώρο στον οποίο οι μητέρες εκφράζουν ανοιχτά τα συναισθήματά τους, επαναπροσδιορίζουν τη σχέση τους με τον εαυτό τους, βρίσκουν τρόπους να διαχειριστούν και να φέρουν σε ισορροπία τις ανάγκες τους και τις απαιτήσεις που έχει η μητρότητα, καθώς επίσης και να ενδυναμωθεί η σχέση τους τόσο με το παιδί όσο και με τον σύντροφό τους.
Συμβουλευτική για νέους Γονείς και σε όσους περιμένουν παιδί
Η γονεϊκότητα είναι μια όμορφη και ταυτόχρονα απαιτητική εμπειρία, γεμάτη ανάμεικτα συναισθήματα αγάπης, ευτυχίας, φόβου και άγχους. Είτε πρόκειται για την περίοδο της εγκυμοσύνης, κατά την οποία το ζευγάρι περιμένει ένα μωρό, είτε για τα πρώτα βήματα της νέας καθημερινότητας με το νέο μέλος, είναι φυσιολογικό να υπάρχει συναισθηματική ένταση, άγχος και ανασφάλεια.
Κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης, το ζευγάρι προετοιμάζεται πρακτικά και ψυχολογικά για τις αλλαγές με τις οποίες θα έρθουν αντιμέτωποι. Η συμβουλευτική σε αυτό το στάδιο βοηθάει ιδιαίτερα στη διαχείριση του άγχους και του φόβου για τον νέο τους ρόλο, στην ενίσχυση της επικοινωνίας του ζευγαριού, καθώς και στη δημιουργία ρεαλιστικών προσδοκιών για τη γονεϊκότητα και στη σύνδεση με το μωρό ήδη από την περίοδο της κύησης.
Η συμβουλευτική μετά τη γέννηση του παιδιού βοηθάει ιδιαίτερα στη διαχείριση της κούρασης και του άγχους και των δύο γονιών, στην ενίσχυση της γονεϊκής τους αυτοπεποίθησης, στη μείωση της ανασφάλειας και των φόβων τους, στη διαχείριση της μεταξύ τους συντροφικής σχέσης, η οποία έχει επηρεαστεί από τις νέες συνθήκες, καθώς και στη δημιουργία ενός υγιούς συναισθηματικού δεσμού με το παιδί.
Ομάδες Εγκύων
Η εγκυμοσύνη για κάθε γυναίκα αποτελεί μια μοναδική προσωπική εμπειρία, κατά τη διάρκεια της οποίας έρχεται σε επαφή με πολλές αλλαγές (σωματικές, ψυχολογικές, συντροφικές), καθώς και με πολλά και διαφορετικά συναισθήματα.
Οι ομάδες εγκύων έχουν στόχο να δημιουργήσουν ένα ασφαλές, ζεστό και υποστηρικτικό πλαίσιο, στο οποίο οι γυναίκες να νιώθουν άνετα και ελεύθερες να μοιράζονται σκέψεις και συναισθήματα, καθώς και να προετοιμαστούν συνειδητά για το νέο στάδιο της μητρότητας.
Πιο συγκεκριμένα, οι ομάδες εγκύων προσφέρουν την ευκαιρία στις μέλλουσες μητέρες να:
-
Αναγνωρίσουν και να διαχειριστούν το άγχος της εγκυμοσύνης και τις συναισθηματικές μεταβολές που βιώνουν.
-
Ενισχύσουν τη σχέση αποδοχής με το σώμα τους και τις αλλαγές που παρατηρούν σε αυτό.
-
Προετοιμαστούν για τη νέα μητρική τους ταυτότητα.
-
Μοιραστούν τις εμπειρίες και τις ανησυχίες τους με άλλες γυναίκες που βιώνουν τα ίδια συναισθήματα.
Με τον τρόπο αυτό, οι γυναίκες βρίσκουν ένα υποστηρικτικό δίκτυο γεμάτο αποδοχή, ενσυναίσθηση και κατανόηση, με στόχο την ενδυνάμωσή τους, καθώς η εγκυμοσύνη δεν χρειάζεται να είναι μια μοναχική διαδρομή.
Ομάδες Μητέρων
Η μητρότητα είναι μια από τις ομορφότερες και απαιτητικότερες εμπειρίες ζωής, κατά τη διάρκεια της οποίας οι γυναίκες έρχονται αντιμέτωπες με πολλές χαρές, δυσκολίες και προκλήσεις.
Για πολλά χρόνια, οι γυναίκες είχαν τον αποκλειστικό ρόλο φροντίδας των παιδιών τους και ακόμη και σήμερα υπάρχει η άποψη πως οι μητέρες πρέπει να είναι πάντα δυνατές, χαρούμενες, διαθέσιμες και να διαχειρίζονται τα πάντα με επιτυχία.
Κάθε μητέρα χρειάζεται τον χώρο και τον χρόνο να εκφραστεί, να μοιραστεί και να λάβει την στήριξη και την ενδυνάμωση που χρειάζεται. Οι ομάδες μητέρων, οι οποίες συντονίζονται από καταρτισμένους ειδικούς ψυχικής υγείας, αποτελούν ένα ασφαλές, υποστηρικτικό και ανοιχτό περιβάλλον για κάθε μητέρα.
Στο πλαίσιο αυτό, οι γυναίκες μπορούν να:
-
Μοιράζονται σκέψεις, εμπειρίες, δυσκολίες και συναισθήματα με άλλες μητέρες.
-
Μαθαίνουν να διαχειρίζονται το άγχος και την κόπωση της καθημερινότητας.
-
Ενδυναμώνουν τη σχέση με το/τα παιδί/ά τους και με τους συντρόφους τους.
-
Νιώθουν πως δεν είναι μόνες σε αυτή την εμπειρία.
Στόχος είναι οι μητέρες, μέσα από τις ομάδες, να αναγνωρίζουν και να ικανοποιούν τις προσωπικές τους ανάγκες, να φροντίζουν καλύτερα τον εαυτό τους και να βιώνουν τη μητρότητα με περισσότερη σιγουριά, ισορροπία, δημιουργικότητα και χαρά.
Ψυχοεκπαίδευση: γυναικείο σώμα και αυτοφροντίδα
Το σώμα μας είναι το σπίτι μας, το οποίο κουβαλά μνήμες, εμπειρίες, βιώματα και συναισθήματα. Συχνά, μέσα στους γρήγορους ρυθμούς και την πληθώρα απαιτήσεων της καθημερινότητας, ξεχνάμε να το φροντίσουμε, να το προσέξουμε, να το αγκαλιάσουμε και να το ξεκουράσουμε με τους τρόπους που το ίδιο έχει ανάγκη.
Στις συναντήσεις ψυχοεκπαίδευσης, οι γυναίκες μαθαίνουν τις ιδιαίτερες ανάγκες που έχει το γυναικείο σώμα και πώς να τις αναγνωρίζουν. Μαθαίνουν, έπειτα από συζήτηση και καθοδήγηση, να ακούν το σώμα τους, να το ξεκουράζουν και να το φροντίζουν με την αγάπη και τον σεβασμό που του αξίζει.
Μέσα από τη συζήτηση και τις πρακτικές αυτοφροντίδας, οι γυναίκες είναι σε θέση να ενδυναμώσουν τη σχέση με το σώμα τους, να ξαναβρούν την επαφή με τον εαυτό τους και τη σύνδεση με τη σεξουαλικότητά τους.
Ψυχολογική ενδυνάμωση κοριτσιών-γυναικών
Κάθε κορίτσι και γυναίκα έρχεται αντιμέτωπη με πολλές κοινωνικές απαιτήσεις από πολύ νωρίς κατά τη διάρκεια της ζωής της. Καλείται να διαχειριστεί πολλές και διαφορετικές καταστάσεις, μεταβάσεις και αλλαγές (σωματικές, ορμονικές, ψυχολογικές) σε όλη τη διάρκεια της ζωής της.
Οι γυναίκες σε όλες τις ηλικίες έχουν μέσα τους δύναμη, αξίες και μοναδικότητα που μερικές φορές χρειάζονται χρόνο και τη σωστή καθοδήγηση και στήριξη για να τις ανακαλύψουν.
Στις συναντήσεις με στόχο την ενδυνάμωση κοριτσιών και γυναικών, οι συμμετέχουσες μαθαίνουν να:
-
Αναγνωρίζουν τις δυνάμεις τους.
-
Διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους.
-
Συζητούν ουσιαστικά για τα κοινά τους βιώματα.
-
Ακούν και να ακούγονται.
-
Στηρίζουν και να ενδυναμώνουν η μία την άλλη.
-
Χτίζουν ισχυρή αυτοπεποίθηση και ψυχική ανθεκτικότητα.
Σε ένα ασφαλές, υποστηρικτικό πλαίσιο, με βασικό γνώρισμα την ενσυναίσθηση, οι γυναίκες και τα κορίτσια συνδέονται με τον εαυτό τους, με τα υπόλοιπα μέλη και δημιουργούν ένα υποστηρικτικό δίκτυο αποδοχής και αγάπης η μία για την άλλη.
Προεμμηνόπαυση, Εμμηνόπαυση - Ψυχολογική Υποστύριξη και βελτίωση της ποιότητα ζωής
Η προεμμηνόπαυση και η εμμηνόπαυση αποτελούν μια περίοδο με σημαντικές σωματικές και ψυχολογικές αλλαγές στη ζωή των γυναικών.
Συχνά, κοινωνικά αντιμετωπίζεται ως μια περίοδος που η γυναίκα «χάνει» σημαντικά στοιχεία της ζωής της, ενώ στην πραγματικότητα είναι άλλη μια μεταβατική περίοδος κατά την οποία οι γυναίκες έχουν να αποδεχτούν και να μάθουν πολλά για την υγεία τους, το σώμα και τις ανάγκες τους.
Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από σωματικά συμπτώματα, όπως αϋπνία, μειωμένη ενέργεια και κόπωση, καθώς και από ψυχολογικές μεταπτώσεις, όπως αλλαγές στη διάθεση και αισθήματα άγχους.
Στόχος μας είναι, μέσα από τις συνεδρίες μας, να προσφέρουμε ένα ασφαλές και υποστηρικτικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο οι γυναίκες να μπορούν να αποδεχτούν τις αλλαγές που παρατηρούν και να λάβουν την υποστήριξη που χρειάζονται, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.
Είναι πολύ σημαντικό για τις γυναίκες να κατανοήσουν τις αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα και στη διάθεσή τους, να αντιμετωπίσουν το άγχος και τις δυσκολίες με αυτοπεποίθηση και να διατηρήσουν έναν ενεργό και ισορροπημένο τρόπο ζωής.
Η εμμηνόπαυση αποτελεί μια νέα, όμορφη αρχή, μέσα στην οποία οι γυναίκες μπορούν να ανακτήσουν την επαφή με τον εαυτό τους, το σώμα τους και τη δύναμή τους.